Karpacz – obserwatorium na Śnieżce
Wybierz obiekt:

Karpacz – obserwatorium na Śnieżce

Pierwsze obserwacje na najwyższym szczycie Sudetów prowadził od 1824 r. gospodarz schroniska turystycznego stworzonego w sekularyzowanej wówczas kaplicy św. Wawrzyńca. W 1880 r. w nowym schronisku na szczycie uruchomiono obserwatorium II klasy, a w 1899 r. rozpoczęto budowę nowoczesnego obserwatorium I klasy. Budynek oddano do użytku rok później, Była to drewniana wieża wysokości 16 m, wzniesiona na rzucie kwadratu, z przyległym niższym budynkiem krytym łamanym dachem. Budynek stabilizowały stalowe liny zamocowane w skałach Śnieżki. Budowla była niezwykle kosztowna, ponieważ wszystkie materiały wnosili na szczyt tragarze. Budynek miał być w 1945 r. wysadzony przez Niemców w powietrze, ale udało się go personelowi uchronić. Po wojnie użytkowany był zgodnie ze swoim przeznaczeniem, do czasu, gdy wzniesiono nowe obserwatorium. Potem niszczał, aż w 1989 r. rozebrano go i przeniesiono do Karpacza, nie liczono się jednak z możliwością jego ponownego montażu. Wyjątkowy zabytek został bezpowrotnie stracony.

W latach 1966-1974 zbudowano w północnej części szczytu nowe obserwatorium, mieszczące też bufet i nieliczne pokoje dla gości. Autorem projektu byli Witold Lipiński i Waldemar Wawrzyniak. Budowla, potocznie zwana talerzami lub spodkami, według pierwszego z autorów istotnie nawiązuje do fascynacji UFO, według drugiego – do kształtów karkonoskich skałek. Kontrowersyjny budynek został wyróżniony na Światowej Wystawie Architektury w Meksyku. Wpisuje się on w nurt późnomodernistycznych, śmiałych kreacji wieńczących sudeckie szczyty, takich jak wieże przekaźnikowe z obiektami gastronomicznymi na górze Ještěd (z lat 1966-1973) czy na Pradziadzie (1977-1983). Składa się z trzech dysków o średnicach 13, 20 i 30 m, połączonych pionowym rdzeniem, ma konstrukcję stalową na betonowym fundamencie i sięga wysokości 18 m. Elewacje osłonięte są blachą, przez większą część roku są one jednak oszronione lub oblodzone. W marcu 2009 r. pod ciężarem lodu jeden z dysków oberwał się i groził zawaleniem. Po remoncie przywrócono stan sprzed katastrofy. Nowy budynek obserwatorium stał się szybko jednym z symboli Karkonoszy a nawet Sudetów, na trwale wpisując się w krajobraz kulturowy tych gór.

tel. 75 752-68-51, 504-121-292

www.sniezka.karpacz.pl

e-mail: krzaczkowski@piotrekok.com

Galeria