Wrocław – Dworzec Kolei Górnośląskiej
Wybierz obiekt:

Wrocław - Dworzec Kolei Górnośląskiej

Pierwsze projekty śląskich linii kolejowych powstawały już od 1816 r. i przewidywały połączenie Wrocławia z Zabrzem, potem z Berlinem, ze Świebodzicami (dwa projekty z 1830 r.) i budowę drogi żelaznej łączącej Berlin i Drezno przez Wrocław z Górnym Śląskiem (1836). Projekty te miały być finansowane przez państwo pruskie, które jednak nie było nimi dostatecznie zainteresowane. Dlatego wprowadzono w życie dopiero projekty prywatne, finansowane głównie przez wrocławskich kupców, przemysłowców i właścicieli majątków ziemskich, zainteresowanych głównie kontaktami z Górnym Śląskiem. W 1836 r. powstał komitet budowy kolei, dla którego projekt linii do Nowego Bierunia (ówczesna granica z Cesarstwem Austriackim) opracował Friedrich Theodor Krause, a później weryfikował go w terenie V. von Unruth. On też kierował pierwszymi pracami przy budowie linii, później zastąpił go Julius Manger. Autorem projektu budynków dworca był doświadczony w pracach przy kolei Berlińsko-Saksońskiej nadinżynier August Rosenbaum.

W 1840 r. Komitet przekształcił się w spółkę Towarzystwo Kolei Górnośląskiej (Oberschlesische Eisenbahngesellschaft) i wystąpił o koncesję na budowę odcinka Wrocław – Opole.

W 1841 r. rozpoczęto prace przy budowie dworca. Zlokalizowano go na terenie Przedmieścia Świdnickiego, na działce przekazanej bezpłatnie przez miasto (było to dawne miejsce straceń). Budowa linii przeciągała się z powodu opóźnień w dostawie szyn, ale już od początku maja 1842 r. prowadzono jazdy próbne, a 21 maja uroczyście otwarto 26,5-kilometrowy odcinek do Oławy (była to pierwsza uruchomiona linia kolejowa na terenie obecnej Polski). Jazda trwała 43 minuty do Oławy, 45 min. z powrotem. Wkrótce oddano do użytku kolejne odcinki (3 VIII do Brzegu, 28 V 1843 r. do Opola).

Dworzec Kolei Górnośląskiej składał się z kilku budynków (główny, hala przyjazdów, dom urzędników, lokomotywownia, wagonownia, magazyny), które stopniowo rozbudowywano i łączono ze sobą. Trwało to do 1855 r., kiedy Towarzystwo rozpoczęło budowę nowego obiektu – Dworca Głównego. Po jego uruchomieniu Dworzec Górnośląski utracił znaczenie.

Zachowany budynek główny dworca to klasycystyczna, horyzontalnie ukształtowana budowla, z dwukondygnacyjnym korpusem i parterowymi skrzydłami. Wejście prowadzi przez skromny portal, ujęty pilastrami, korpus wieńczy trójkątny naczółek ze stiukową dekoracją roślinną i zegarem. Od południa zachowała się wiata peronowa złożona z 24 kolebek opartych na żeliwnych słupach. Wnętrza były wielokrotnie przebudowywane.

Obecnie dawny dworzec pełni funkcję przychodni kolejowej, mieszczą się tu także biura i mieszkania.

Kontakt:

dawny Dworzec Kolei Górnośląskiej

ul. Małachowskiego 13, 50-084 Wrocław

Dojazd:

Ul. Małachowskiego stanowi przedłużenie ul. Piłsudskiego.

Możliwość zwiedzania:

Obiekt użytkowany, nie jest udostępniony do zwiedzania.

Wydarzenia stałe i cykliczne mające miejsce w opisywanym obiekcie:

Brak.

Parking:

Przed Dworcem Głównym PKP.

Punkty gastronomiczne:

Restauracja Splendido a'la Carte

ul. Świdnicka 53, Wrocław

tel. 71 344-77-77, tel./fax 71 343-95-55

www.splendido.pl

e-mail: restauracja@splendido.pl

Restauracja Europejska – Hotel Europejski

ul. Piłsudskiego 88-90, 50-017 Wrocław

tel. 71 343-10-71 w.135

www: brak

e-mail:europejski@odratourist.pl

Restauracja „Sphinx”

Centrum Handlowe Arkady

Powstańców Śląskich 2-4, 53-333 Wrocław

tel.: 71 360-02-87

www.sphinx.pl

e-mail: wroclaw.arkady@sphinx.pl

Usługi noclegowe:

Hotel Polonia

ul. Piłsudskiego 66, 50-020 Wrocław

tel. 71 343-10-21, fax 71 344-73-10

www.polhotels.com

e-mail: recepcja@poloniawroclaw.pl

Scandic

ul. Piłsudskiego 49/57, 50 - 032 Wrocław

tel. 71 787-00-00, fax 71 787-00-01

www.scandichotels.com

e-mail: wroclaw@scandichotels.com

Hotel Silfor Premium Europejski

ul. Piłsudskiego 88-90, 50-017 Wrocław

tel. 71 772-10-00

www.polhotels.com
e-mail: recepcja@silfor.pl

Hotel Podróżnik

ul. Sucha 1 (Dworzec PKS), 50-086 Wrocław

tel./fax 71 373-28-45

www.podroznik.emeteor.pl

e-mail: styrna.pilch@neostrada.pl

Hostel Kościuszko

ul. Kościuszki 12, 50-038 Wrocław (wejście od ulicy Łąkowej)

tel. 514-281-878

www.hostelkosciuszko.pl

e-mail: informacja@hostelkosciuszko.pl, rezerwacja@hostelkosciuszko.pl

Szkolne Schronisko Młodzieżowe

ul. ks. Kołłątaja 20, 50-007 Wrocław

tel. 71 343-88-56, fax 71 343-88-57

www.mdk.wroclaw.pl/pol/Szkolne-Schronisko-Mlodziezowe

e-mail: mdkkopernik1@wp.pl

Punkty informacji turystycznej:

Centrum Informacji Turystycznej i Kulturalnej

Rynek 14, Wrocław

tel. 71 344-31-11, 663-888-725, fax 71 344-29-62

www.wroclaw-info.pl­

e-mail:info@itwroclaw.pl

Źródła:

  • Czechowicz Bogusław, Dawny dworzec Kolei Górnosląskiej (...), [w:] Atlas architektury Wrocławia t. I, Wrocław 1997, s. 259.

  • Jerczyński Michał, Koziarski Stanisław, 150 lat kolei na Śląsku, Opole – Wrocław 1992.

  • Pikulska Daria Dorota, Dworzec Górnośląski, [w:] Wrocławskie dworce kolejowe, Wrocław 2006.

Galeria