Srebrna Góra – twierdza
Wybierz obiekt:

Srebrna Góra – twierdza

Zgodnie z pokojem wrocławskim, zawartym po I wojnie śląskiej, większa część Śląska przeszła w 1742 r. pod panowanie Prus. W dwóch kolejnych wojnach śląskich Korona Czeska próbowała odzyskać utraconą prowincję. Po zakończeniu ostatniej z tych wojen, król Prus Fryderyk II postanowił wzmocnić system przejętych od Habsburgów śląskich twierdz, aby uniemożliwić im w przyszłości starania o Śląsk. Nowo wznoszona w ramach tej koncepcji twierdza w Srebrnej Górze miała za zadanie wspomóc Kłodzko, uznane za „klucz do Śląska” – chodziło o utrzymanie i zabezpieczenie drogi łączącej twierdze kłodzką i świdnicką, umożliwiającej zaopatrzenie tej pierwszej. Według pierwszych założeń twierdza miała być stosunkowo tania. Jednak stopniowa rozbudowa, obejmowanie umocnieniami kolejnych miejsc potencjalnie jej zagrażających, uczyniło z niej największą górską twierdzę Europy.

Projekt twierdzy, według zasad szkoły staropruskiej przygotował w 1764 r. podpułkownik Ludwig Wilhelm Regeler. Budowa trwała od 1765 do 1777 r. i była podzielona na trzy etapy. Przy budowie pracowało ok. 4 000 robotników, a okoliczni mieszkańcy byli zmuszani do uciążliwych i słabo opłacanych pomocniczych prac, zwłaszcza transportowych (nazywano to „dopustem srebrnogórskim”). Dla zapewnienia materiałów stworzono na placu budowy tartak, cegielnię, wapienniki, wodociąg i liczne drogi. Głównym budulcem był miejscowy gnejs, a naroża i obramienia wzmacniano ciosami piaskowca.

Twierdza srebrnogórska wyróżnia się zastosowanymi w niej rozwiązaniami konstrukcyjnymi, m.in. dużą liczbą obiektów bomboodpornych o poprzecznie w stosunku do osi obiektu sklepionych kazamatach, licznymi zaporami przeciwszturmowymi (m.in. długimi, nie związanymi z poszczególnymi obiektami fosami). Głównym elementem twierdzy i miejscem ostatecznej obrony jest Donjon z czterema wieżami artyleryjskimi. W całej twierdzy znajdowało się łącznie 299 kazamat i 54 izby strzeleckie. Na wypadek wojny załogę miało stanowić 3756 żołnierzy, a artyleria forteczna składała się z 264 dział, haubic i moździerzy.

Twierdza była w swoich dziejach raz szturmowana przez wojska francuskie (VI 1807), ale zawieszenie broni przerwało walki, zatem pozostała niezdobytą. W 1867 r. twierdzę zlikwidowano, wykorzystywano ją później jako poligon artyleryjski, obiekt turystyczny, więzienie i obóz jeniecki. W 1961 r. wpisano ją do rejestru zabytków, w 2002 r. powstał tu pierwszy w Polsce Forteczny Park Kulturowy, a w 2004 r. na mocy decyzji Prezydenta RP otrzymała ona status Pomnika Historii.

Obecnie w twierdzy trwają szeroko zakrojone prace rewaloryzacyjne.

Kontakt:

Twierdza Srebrnogórska (Forteczny Park Kulturowy sp. z o.o.)

ul. Letnia 10, 57-215 Srebrna Góra

tel. 74 818-00-88, 512-922-577

www.forty.pl

e-mail: info@forty.pl

Dojazd:

Z centrum Srebrnej Góry w kierunku Nowej Rudy (droga nr 385) na Małą Przełęcz Srebrną (parking po lewej).

Możliwość zwiedzania:

Obiekt jest dostępny do zwiedzania: obejście twierdzy i działa zewnętrzne – indywidualnie (ścieżka dydaktyczna z tablicami informacyjnymi); Donjon – zwiedzanie z przewodnikiem; wstępy płatne.

Codziennie, IV-X: 10-18, XI-III: 10-16, weekendy wakacyjne: 10-19.

Ceny biletów: N - 13 zł, U - 10 zł („pakiet armata” z demonstracją wystrzału z działa: N - 18 zł, U - 12 zł).

Wydarzenia stałe i cykliczne mające miejsce w opisywanym obiekcie:

„Majówka srebrnogórska” – 1 V, pochód pierwszomajowy, impreza w klimacie PRL.

„Święto Twierdzy” (weekend ok. połowy czerwca) – inscenizacje walk o Srebrną Górę w 1807 r., pokazy artyleryjskie, imprezy towarzyszące.

Parking:

Na Małej Przełęczy Srebrnej (droga 385, Srebrna Góra – Nowa Ruda), płatny, dojście do twierdzy pieszo (ok. 1 km)

Punkty gastronomiczne:

Hotel Koniuszy

ul. Kolejowa 13, 57-215 Srebrna Góra

tel./fax 074 818-01-00

hotelkoniuszy.pl
e-mail: hotel@forttour.com.pl

Dom Pod Twierdzą

ul. Górne Miasto 1c, 57-215 Srebrna Góra

tel. 609-026-163, 74 818-00-67

www.dompodtwierdza.pl
e-mail: biuro@koszarowiec.pl

Villa Hubertus

ul. Kręta 2, 57-215 Srebrna Góra

tel. 74 818-03-26

www.villahubertus.pl

e-mail: villahubertus@villahubertus.pl

Pensjonat „Sokółka” (restauracja, bar)

ul. Letnia 26, 57-215 Srebrna Góra

tel. 74 818-02-11

http://sokolkasrebrnagora.republika.pl

e-mail: sokolka@poczta.onet.pl

Usługi noclegowe:

Hotel Koniuszy

ul. Kolejowa 13, 57-215 Srebrna Góra

tel./fax 074 818-01-00

hotelkoniuszy.pl
e-mail: hotel@forttour.com.pl

Dom Pod Twierdzą

ul. Górne Miasto 1c, 57-215 Srebrna Góra

tel. 609-026-163, 74 818-00-67

www.dompodtwierdza.pl
e-mail: biuro@koszarowiec.pl

Centrum Turystyki Niekonwencjonalnej

ul. Górne Miasto 3a, 57-215 Srebrna Góra

tel.74 818-00-88, fax 74 818-00-89

www.srebrna.com

e-mail: poczta@srebrnagoractn.com.pl

Villa Hubertus

ul. Kręta 2, 57-215 Srebrna Góra

tel. 74 818-03-26

www.villahubertus.pl

e-mail: villahubertus@villahubertus.pl

Dom Wypoczynkowy Pod Fortami

ul. Widokowa 1, 57-215 Srebrna Góra

tel. 74 818-00-52

www.podfortami.com
e-mail: info@podfortami.com

Agroturystyka „Pod Świerkiem"

Katarzyna i Waldemar Jasińscy

ul. Górne Miasto 11, 57-215 Srebrna Góra

tel. 74 818-02-21, 661-256-138

www.srebrnagora.com

e-mail: srebrnagora@srebrnagora.com

Ośrodek Rekreacyjno-Integracyjny „Srebrna Góra"

ul. Krótka 1, 57-215 Srebrna Góra

tel./fax: 74 818-04-34, 792-277-731, 601-228-963, 691-940-268

www.srebrnagora.turystyka.pl

e-mail: biuro@sgora.pl

Pensjonat „Sokółka” (restauracja, bar)

ul. Letnia 26, 57-215 Srebrna Góra

tel. 74 818-02-11

http://sokolkasrebrnagora.republika.pl

e-mail: sokolka@poczta.onet.pl

Punkty informacji turystycznej

Powiatowe Centrum Informacji Turystycznej

ul. św. Wojciecha 5/1 , 57-200 Ząbkowice Śląskie

tel. 74 815-74-01

www.ziemiazabkowicka.pl

e-mail: pcit@zabkowice.com.pl, pcit@zabkowice-powiat.pl

czynne: pn-pt, 8.00-15.30

Źródła:

  • Kornecki Marian, Złoty Stok, Srebrna Góra, Wrocław 1980.

  • Podruczny Grzegorz, Przerwa Tomasz, Twierdza Srebrna Góra, Warszawa 2010.

  • Przerwa Tomasz, Dzieje Srebrnej Góry, Nowa Ruda 1998.

  • strona www Twierdzy Srebrnogórskiej


Galeria