Nowa Ruda - sztolnia szkoleniowa kopalni węgla kamiennego - Pole Piast
Wybierz obiekt:

Nowa Ruda - sztolnia szkoleniowa kopalni węgla kamiennego - Pole Piast

Okolice Nowej Rudy to region o bardzo długiej tradycji wydobycia węgla kamiennego – pierwsza niepewna informacja na ten temat pochodzi z 1434 r. i dotyczy Czerwieńczyc, kolejne już nie budzące wątpliwości, dotyczą lat 1478 (kopalnia „Pod Bukiem” na terenie obecnej dzielnicy Zacisze), 1491 (wydzierżawienie prawa do wydobycia przez barona Stillfrieda chłopu Wenzelowi) i 1545 (kopalnia w Bożkowie). Ze względu na specyfikę tutejszych złóż, wydobycie łatwo było zacząć (znajdowano licznie wychodnie nawet na powierzchni), ale potem było znacznie trudniej – warstwy węglonośne były niskie, powyginane i poprzerywane uskokami, w wysokim stopniu zagrożone wyrzutami dwutlenku węgla. Z drugiej strony – zawierały najwyższej jakości, nisko zasiarczony węgiel koksujący.

Znaczny rozwój wydobycia, w oparciu o nowe prawo górnicze, nastąpił w 2. poł. XVIII w., już w państwie pruskim. W 1781 r. zaczęła działać kopalnia na polu nazwanym „Ruben”, a od 1945 r. „Piast”. Przez wiele lat kopalnia Ruben-Grube miała raczej niewielkie wydobycie, wynoszące kilkaset-kilka tysięcy ton rocznie. W 1868 r. zgłębiono do poziomu I szyb zwany obecnie „Lech”, przy użyciu dynamitu z przebitką wodną, a w szybie zainstalowano parową maszynę wyciągową o mocy 18 KM. Znaczny rozwój kopalni zaczął się po 1879 r., kiedy zaczęto wydobywać również łupek ogniotrwały (przerabiany w zachowanych piecach pobliskiej prażalni). W 1891 r. licząca 554 osoby załoga wydobyła 80 721 ton węgla i 35 000 ton łupku.

Do 1945 r. zanotowano aż 596 wyrzutów gazowo-skalnych, nieraz o katastrofalnych skutkach. Największy miał miejsce 10 V 1941 r. – zginęło wówczas 187 górników.

Po drugiej wojnie światowej uruchomiono w Nowej Rudzie 3 kopalnie – Piast (d. Ruben), Przygórze (d. Rudolf) i Słupiec (d. Johann Baptista), połączone w 1948 r. w kopalnię Nowa Ruda (w latach 1954-71 wydzielona była kopalnia Słupiec). Była ona największą kopalnią w Zagłębiu Dolnośląskim, zatrudniającą ok. 6000 osób, z 65 km wyrobisk na polu Słupiec i 35 km na polu Piast. Wydobywano rocznie ok. 1 mln. ton węgla i 100 tys. ton łupku. Wydobycie prowadzono na 7 poziomach do 15 IX 1994 r. Później kopalnia uległa likwidacji, a wyrobiska naturalnemu zalaniu. Pozostawiono jako obiekt muzealny ok. 750-metrowy kompleks wyrobisk przy sztolni „Lech”, która w okresie działania kopalni była sztolnią szkolną, w której odbywali praktyki uczniowie Zespołu Szkół Górniczych.

Muzeum „Kopalnia Węgla Kamiennego” prezentuje ekspozycję o dziejach noworudzkiego górnictwa (minerały i skamieniałości, narzędzia i sprzęt ochronny, mundury, modele urządzeń), w tym zachowaną oryginalną dyspozytornię kopalni. Na powierzchni zachowały się także szyb z wieżą wyciągową i urządzeniami wentylacyjnymi oraz unikatowy zespół XIX-wiecznych szybowych pieców prażalniczych. W sztolni „Lech” eksponowane są różne typy obudów, maszyn do urabiania i transportu węgla. Są tu wagoniki z ostatnim węglem wydobytym na polu „Piast” i w Dolnośląskim Zagłębiu Węglowym. Funkcjonuje także kolejka, przewożąca obecnie turystów.

Kontakt:

Podziemna Turystyczna Kopalnia Węgla

ul. Obozowa 4, 57-401 Nowa Ruda,

tel. 74 872-79-11

www.kopalnia-muzeum.pl

e-mail: ptt.kopalnia@vp.pl

Dojazd:

z ul. Piłsudskiego (droga nr 381, kierunek Wałbrzych) skręcić w prawo w ul. Obozową.

Możliwość zwiedzania:

I-III: 9–16 (ostatnie wejście o 15.30)

IV-VI: 9–17 (ostatnie wejście o 16.30)

VII-VIII: 9–18 (ostatnie wejście o 17.30)

IX-X: 9–17 (ostatnie wejście o 16.30)

XI-XII: 9–16 (ostatnie wejście o 15.30)

Zwiedzanie tylko z przewodnikiem.

Bilety: N - 15 zł, U - 12 zł.

Wydarzenia stałe i cykliczne mające miejsce w opisywanym obiekcie:

Brak.

Parking:

Przy obiekcie, bezpłatny.

Punkty gastronomiczne:

Restauracja Parkowa – Hotel

ul. Strzelecka 4, 57-400 Nowa Ruda

tel. 74 872-10-82, 872-47-77

www.parkowa.com.pl/

e-mail: parkowa.nr@op.pl

Restauracja Romantika

pl. Grunwaldzki 3, 57-400 Nowa Ruda

tel. 74 872-52-91

e-mail: romantika@op.pl

Restauracja Kameralna

Rynek 28, 57-400 Nowa Ruda

tel. 74 872-47-11

www, e-mail: brak

Centrum Rekreacyjno-Konferencyjne „HARENDA" (restauracja, gospoda)

ul. Kasprowicza 34, 57-450 Ludwikowice Kłodzkie

tel. 74 872-24-12

www.harenda.biz.pl/

e-mail: harenda@harenda.biz.pl

Usługi noclegowe:

Restauracja Parkowa – Hotel

ul. Strzelecka 4, 57-400 Nowa Ruda

tel. 74 872-10-82, 872-47-77

www.parkowa.com.pl/

e-mail: parkowa.nr@op.pl

Centrum Rekreacyjno-Konferencyjne „HARENDA"

ul. Kasprowicza 34, 57-450 Ludwikowice Kłodzkie

tel. 74 872-24-12

www.harenda.biz.pl/

e-mail: harenda@harenda.biz.pl

Turystyczny Dom Noclegowy, Sławomir Banaszek

ul. Sikorskiego 3, 57-450 Jugów

tel. 74 871-84-53, 693-244-303

www.sudety-noclegi.pl

e-mail: formularz na stronie www

Agroturystyka Nad Stawami, Marcin Ćwikła

ul. Piłsudskiego 5a, 57-410 Ścinawka Średnia

tel. 74 871-50-00, 695-414-740

nadstawami.com.pl

e-mail: formularz na stronie www

Schronisko Turystyczne „Orzeł"

Sokolec 52, 57-450 Ludwikowice Kłodzkie

tel. 74 845-72-78

www.orzel.info.pl/

e-mail: schronisko@orzel.info.pl

Punkty informacji turystycznej:

Miejsko-Gminny Punkt Informacji Turystycznej

ul. Strzelecka 2a, 57-400 Nowa Ruda (tymczasowo; stała siedziba: Rynek 11)

tel. 74 872-55-96

www: brak

e-mail: cit@mok.nowaruda.pl

czynne od pn. do pt. 7:00-15:00

Źródła:

  • Bawecki Jan (red.), Historia i kronika Kopalni Węgla Kamiennego „Nowa Ruda”. Zarys dziejów, Nowa Ruda 1989.

  • Jaros Jerzy, Słownik historyczny kopalń węgla na ziemiach polskich, Katowice 1984.

  • Lis Czesław, Muzeum górnictwa w Nowej Rudzie jako element niezbędnych przeobrażeń wynikających z likwidacji kopalni węgla kamiennego, [w:] Historyczne okręgi przemysłowe w okresie dezindustrializacji, Wrocław 1997.

  • Piątek Eufrozyna, Piątek Zygfryd, Zarys dziejów dolnośląskiego górnictwa węglowego, [w:] Uczniowie Agricoli (...), Jelenia Góra 2002.

  • Podziemna Trasa Turystyczna „Kopalnia Węgla kamiennego” w Nowej Rudzie. Informator, [b.a.], Wrocław 2004.

Galeria