Szczytna - Zamek na Szczytniku
Wybierz obiekt:

Szczytna - Zamek na Szczytniku

Szczytnik to skaliste, widokowe wzniesienie nad Szczytną (589 m), stanowiące południowy kraniec Gór Stołowych. W latach 1790-91 r., kiedy doszło do grożącego wojną napięcia w stosunkach prusko-austriackich, zbudowano tu pod kierunkiem mjr. Bonaventury von Raucha fort, stanowiący element systemu obronnego ziemi kłodzkiej. Ta i kilka innych placówek (m.in. Fort Karola koło Karłowa i forty na Kamiennej Górze i Wilhelma w Górach Bystrzyckich) miały przeciwdziałać próbom odzyskania Kłodczyzny przez Habsburgów. Podczas pokoju stacjonowało tu 12 żołnierzy z kompanii inwalidów, na wypadek wojny załogę miano powiększyć do 120 ludzi. Fort na Szczytniku nigdy nie odegrał poważniejszej roli militarnej – w 1790 r. nie doszło do wojny, a podczas kampanii napoleońskiej w 1807 r. nie był broniony i na polecenie dowództwa francuskiego został częściowo rozebrany.

Neogotycki zamek Waldstein (Leśna Skała, obecnie: Leśna) na miejscu pozostałości fortu zbudował w latach 1832-38 ówczesny właściciel Szczytnej mjr Leopold von Hochberg. Wykorzystano przy tym piwnice dawnego fortu. Często bezpodstawnie przypisuje się projekt tej budowli słynnemu C. F. Schinklowi.

Po bezpotomnej śmierci właściciela w 1843 r. zamek stał się własnością jego siostry, która jednak szybko ją sprzedała. Później posiadacze zmieniali się często, aż w 1860 r. kupili go bracia Rohrbachowie, właściciele huty szkła w Batorowie. Córka jednego z nich, Helena Klein wraz z mężem przeprowadziła remont, podczas którego dobudowano kaplicę. Na początku XX w. obiekt udostępniano turystom. W 1929 r. zamek przekazano ojcom Misjonarzom Św. Rodziny. Rozpoczęli oni w pobliżu budowę Drogi Krzyżowej, z oryginalnymi płaskorzeźbami z piaskowca osadzonymi w naturalnych blokach skalnych. Polskich Misjonarzy Św. Rodziny, którzy przejęli zamek po swych niemieckich odpowiednikach, usunięto w latach 50. i utworzono tu ośrodek pomocy społecznej dla osób niedorozwiniętych umysłowo. W 2006 r. zamek Leśna zwrócono zgromadzeniu.

Jest to trójkondygnacyjna budowla, złożona z czterech skrzydeł, zamykających wewnętrzny dziedziniec. Flankują ją narożne wieże (3 prostokątne i okrągła). W dekoracji zwracają uwagę liczne elementy pseudoobronne – sucha fosa (przez którą prowadził most zwodzony), mur zwieńczony krenelażem itp. Wnętrza zostały bogato wyposażone, z wyeksponowaniem motywów rycerskich i myśliwskich.

Obecnie jednak można zwiedzać jedynie zewnętrzny dziedziniec i punkt widokowy oraz kaplicę.

Źródła:

  • Brygier Waldemar, Dudziak Tomasz, Ziemia Kłodzka. Przewodnik dla prawdziwego turysty, Pruszków 2010.

Galeria