Polanica Zdrój - park zdrojowy (sanatoria, teatr, pijalnia wód)
Wybierz obiekt:

Polanica Zdrój - park zdrojowy (sanatoria, teatr, pijalnia wód)

Polanica to najmłodsze i najnowocześniejsze z uzdrowisk kłodzkich. Chociaż tutejsze wody były znane już w XVII w., starania o założenie kurortu podjęto dopiero w XIX, a na większą skalę w XX stuleciu.

W 1827 r. część wsi, z pięcioma istniejącymi wówczas źródłami kupił kłodzki kupiec Joseph Grolms, który postanowił stworzyć tu uzdrowisko. Wykorzystywano tylko dwa wypływy, Źródło Jerzego i Józef. To drugie ujęto cembrowiną, zbudowano przy nim domek-pijalnię, a obok łazienki. Żywszy rozwój uzdrowiska nastąpił po nabyciu go w 1873 r. przez wrocławskiego fabrykanta W. Hoffmanna. Założono park zdrojowy, ujęto źródło Jerzego, wzniesiono budynek administracyjny, restaurację, pensjonat i pijalnię, a w 1892 r. – nowy dom zdrojowy. W 1890 r. do wzrostu popularności Polanicy przyczyniła się budowa linii kolejowej z Kłodzka. W latach 1903-04 przeprowadzono wiercenia i natrafiono na dwa wypływy – Wielką Pieniawę i Pieniawę Józefa. W oparciu o nie w 1905 r. zaczęła funkcjonować rozlewnia o wydajności 400 tys. butelek rocznie.

Rozkwit Polanicy nastąpił po 1904 r., kiedy kupiła ją spółka kierowana przez wrocławskiego browarnika Eduarda Haase. Wykorzystując dogodne położenie i fakt, że nie było tu większych starszych budynków, rozpoczęto niemal od podstaw budowę dużego, nowoczesnego i luksusowego uzdrowiska, według koncepcji urbanistycznej „miasta-ogrodu”. Zabudowa wtopiona jest w zieleń parkową, która na obrzeżach przechodzi w las. Już w 1905 r. rozszerzono park i podjęto budowę dużego domu zdrojowego, mieszczącego inhalatoria, natryski, 50 kabin kąpielowych, 130 pokoi gościnnych i salę koncertową (obecne sanatorium Wielka Pieniawa), a w latach 1907-11 wzniesiono budynek łączący funkcję pijalni i hali spacerowej. Autorami projektu tej oryginalnej, 105-metrowej budowli byli architekci z Charlottenburga P. Rother i Wilde. Przy projektowaniu poszczególnych obiektów zwracano uwagę na nawiązywanie do architektury regionalnej (strome dachy, użycie kamienia i drewna), jednocześnie uwzględniając zachodnią modę (obszerne tarasy, arkady). Zarząd spółki zatwierdzał projekty nowo wznoszonych prywatnych pensjonatów, dbając o ich jednolitość stylową i wkomponowanie w istniejącą zabudowę; wszystkie włączano do centralnej sieci wodociągowej, kanalizacyjnej i elektrycznej.

W „starym” domu zdrojowym z 1892 r. mieści się Biuro Usług i klub Colombina. Pozostałe obiekty zdrojowe pochodzą głównie z czasów rozbudowy na pocz. XX w.

Główne obiekty to olbrzymi, ale dzięki rozczłonkowanej bryle nie przytłaczający kompleks Sanatorium Wielka Pieniawa oraz pijalnia z halą spacerową, salą koncertową i kawiarnią. Prowadzi do niej efektowny portyk, który znajduje się na głównej osi widokowej Parku Zdrojowego. W 1925 r. powstał Teatr Zdrojowy (obecnie im. M. Ćwiklińskiej).

13-hektarowy Park Zdrojowy wznosi się ku północy, gdzie przechodzi w Park Leśny. Jego atrakcje to „kolorowa fontanna”, kwatera o pow. 0,4 ha z pięknym zespołem różaneczników (pomnik przyrody), a także ciekawe egzemplarze drzew.

Źródła:

  • Brygier Waldemar, Dudziak Tomasz, Ziemia Kłodzka. Przewodnik dla prawdziwego turysty, Pruszków 2010.

Galeria