Lewin Kłodzki - kamienny wiadukt kolejowy z 1905
Wybierz obiekt:

Lewin Kłodzki - kamienny wiadukt kolejowy z 1905

Kolej do Kłodzka dotarła w 1874 r. Paradoksalnie, przyczyniła się do tego wojna prusko-austriacka w 1866 r., po której pruskie władze wojskowe doceniły rolę kolei w transporcie wojsk i zaopatrzenia i wycofały się z zakazów doprowadzenia linii do twierdzy kłodzkiej. Jeszcze przed uruchomieniem linii Wrocław – Kłodzko, w 1870 r., zaczęły się prace studyjne dotyczące połączenia Kłodzka z czeskim Náchodem. Zainteresowane były tym władze powiatu kłodzkiego (w związku z przewidywanym transportem surowców – piaskowca i drewna) oraz miejscowi przedsiębiorcy, także ze strony czeskiej. Prywatne firmy zniechęcały jednak wysokie koszty budowy odcinka przez Wzgórza Lewińskie. Ważnym elementem w staraniach o zgodę i pomoc władz pruskich było memorandum O potrzebie budowy kolei Kłodzko – Duszniki – Nachod, sporządzone przez operatywnego burmistrza Dusznik Paula Denglera, wydane w 1884 r. W 1888 r. udało się doprowadzić do budowy linii na nie sprawiającym poważniejszych problemów technicznych, 19-kilometrowym odcinku Kłodzko Główne – Szczytna. Zakończenie prac, planowane na 1889 r. opóźniło się i odcinek otwarto 15 XII 1890 r. Nadspodziewanie duże zainteresowanie i rentowność kazały kontynuować prace, nie stało się to jednak od razu. Prace rozpoczęte w 1901 r. wymagały głębienia kilku wykopów (ręcznie i przy użyciu dynamitu). Przy pracach ziemnych zatrudniano licznych Chorwatów, Bośniaków i Polaków. Do Dusznik kolej dotarła w 1902 r. (otwarcie 30 XI), w latach 1903-1905 powstawał najtrudniejszy odcinek do Kudowy, uruchomiony 8 VII 1905 r.

W 1906 r. kolej dotarła do granicznej stacji Kudowa–Słone, ale planowane połączenie z siecią czeską (do którego zabrakło 400 m) nie powstało – funkcjonowało krótko tylko dzięki prowizorycznemu, drewnianemu mostowi przez Metuję, zbudowanemu pod koniec II wojny światowej, rozebranemu w 1947 r.

Odcinek przez Wzgórza Lewińskie wymagał wzniesienia kilku obiektów inżynierskich, m.in. wiaduktów i dwóch tuneli. Na zachodnim krańcu Lewina, zbocza doliny Bystrej spina ponad szosą do Kudowy 117-metrowy kamienny wiadukt łukowy o śmiałej konstrukcji, stanowiący najbardziej znany element trasy. Ma on 6 przęseł, o maksymalnej wysokości 25 m. Budowano go od jesieni 1903 do października 1904 r., oddano do użytku rok później. Włoscy i chorwaccy robotnicy musieli przemieścić 1500 m3 ziemi, zużyto 500 m3 kamienia. Nosił nazwę Schnelle Viaduct (od nazwy potoku).

Lewiński wiadukt jest typową konstrukcją, jakich wiele powstało na górskich liniach kolejowych Europy – nie wyróżnia się ani rozmiarami, ani zastosowanymi rozwiązaniami. Jest jednak malowniczy, dzięki pięciu potrójnym prześwitom nad filarami kojarzy się z rzymskim akweduktem i jest przykładem efektownej budowli technicznej dobrze komponującej się z górskim krajobrazem. Kilkaset metrów od wiaduktu linia kolejowa pokonuje tunel pod Szubieniczną, budowany od marca 1903 do pocz. 1904 r., liczący tylko 80 m długości (najkrótszy po śląskiej stronie Sudetów).

Wiadukt jest nadal wykorzystywany.

Galeria