Oleśnica - Zamek Piastowski
Wybierz obiekt:

Oleśnica - Zamek Piastowski

W XIII w., w Oleśnicy istniała kasztelania. Zamek powstał jako siedziba książąt oleśnickich prawdopodobnie w latach 20. XIV w. (dawna nazwa zamku: Öls). Budowa rezydencji trwała prawie dekadę. Ceglana budowla założona została na planie nieregularnego czworoboku. W dwukondygnacyjnym, głównym skrzydle mieszkalnym mieściło się 11 komnat. Najwyższym elementem zespołu, otoczonego murami obronnymi, była wieża zachowana z istniejącego tu wcześniej grodu (miała ona ok. 20 m. wysokości oraz ponad 11 m. średnicy). Założenie o powierzchni 2000 m kw. otaczała fosa. W 1492 r., wraz ze śmiercią ostatniego z Piastów oleśnickich, Konrada X Białego, dobra oleśnickie przeszły w ręce króla czeskiego, Władysława II Jagiellończyka. Od króla zakupił je wywodzący się z rodu Podiebradów książę ziębicki Henryk I. Następnie, przez krótki czas,  gmach należał kolejno do syna i brata księcia (syn Jerzy zmarł po rocznym zamieszkiwaniu zamku, brat – Karol I przeniósł się w 1522 r. do rezydencji w Ząbkowicach Śląskich).  W latach 1542–1662 z inicjatywy syna Karola I, Jana Podiebrada, przeprowadzono modernizację gotyckiego zamku, przekształcając go w rezydencję w stylu renesansowym. Zmieniony został układ pomieszczeń części mieszkalnej. Wybudowano też nowy, czterokondygnacyjny pałac z barbakanem, zwany Domem Wdów, wieży głównej dodano galerię widokową. Kolejna przebudowa miała miejsce w latach 1585 – 1608, za czasów księcia Karola II. Według projektu włoskiego architekta Bernarda Niurona wybudowano wówczas dwa dodatkowe skrzydła. Wzmocniono również fortyfikacje budowli, poprzez  utworzenie bastionów. W 1616 r. powstała przerzucona nad fosą galeria, łącząca zamek z zamkowym kościołem św. Jana Chrzciciela (w kościele tym chowano kolejnych właścicieli Oleśnicy). Powstał również budynek łączący rozbudowany, wzbogacony o nową klatkę schodową, Pałac Wdów z wieżą zamkową. Elewacje i krużganki pokryte zostały dekoracjami sgraffitowymi. Po śmierci ostatniego członka rodu Podiebradów –  księcia Karola Fryderyka, oleśnickie dobra przeszły w ręce rodu Wirtemberg. W 1702 r. na zlecenie księcia Chrystiana Ulryka I, w budowli powstała sala teatralna i oranżeria, powiększono otwory okienne w skrzydle wschodnim, a w sąsiedztwie założono park. W późniejszym okresie powstały nowe izby mieszkalne, odnowiono zakończenie wieży, odrestaurowano krużganki. Po śmierci ostatniego z książąt wirtemberskich, Karola III Chrystiana, właścicielem założenia został książę Brunszwiku, Fryderyk August. Zmiany, jakie zaszły w zamku z jego inicjatywy, dotyczyły jedynie wystroju oraz funkcji wnętrz. W latach 1891–1905, według projektu Josepha Maasa modernizowano budynek w celu przejęcia go przez cesarza Wilhelma II. Powstała nowa brama, wieżę główną nakryto nowym hełmem, odnowiono dekoracje sgraffitowe, pozbyto się części krużganków, a w parku wytyczono nowe alejki.  W ciągu II wojny światowej zamek nie uległ znaczącym zniszczeniom. Po wojnie przetrzymywano w nim jeńców wojennych. Później znajdowały się tu m.in. technikum budowlane, magazyny, filia Muzeum Archeologicznego we Wrocławiu. Ostatnie prace remontowe prowadzone były w latach 1970–1976.

Obecnie zamek jest własnością Skarbu Państwa. Mieści się tu siedziba Ochotniczego Hufca Pracy. Zachowały się zdobienia ścian dziedzińca – balustrady, portale, krużganki oraz przedbramie, na którym znajdują się fragmenty wykutych w 1603 r. wersetów biblijnych. Na dawnym barbakanie, przekutym na bramę, widnieją symbole herbowe Śląskich Piastów i rodu Podiebradów. W tzw. Domu Wdów mieszczą się apartamenty hotelowe.

 

Kontakt:

Centrum Kształcenia i Wychowania OHP

ul. Zamkowa 4, 56 – 400 Oleśnica

tel. 71 314-20-12

www.hm.pl/zamki/zamki/olesnica.html

 

Dojazd: Oleśnica leży 30 km na północny – wschód od Wrocławia. Prowadzi do niej m.in. droga do Piotrkowa Trybunalskiego (nr 8). Zabytek leży w zachodniej części Starego Miasta, za kościołem. Możliwy dojazd PKP oraz Polbusem. Dojście do zamku z dworca głównego PKP zajmuje ok. 15 min.

 

Możliwość zwiedzania:

Zwiedzanie za pozwoleniem. Krypta Wirtembergów, znajdująca się w przyzamkowym kościele, udostępniana jest zwiedzającym po wcześniejszych ustaleniach z kancelarią parafialną (zwiedzanie tylko w zorganizowanych grupach).

 

Wydarzenia stałe i cykliczne mające miejsce w opisywanym obiekcie: brak.

 

Parking: Istnieje możliwość zaparkowania w pobliżu zamku.

 

Punkty gastronomiczne:

Restauracja Pasta e basta

ul. Paderewskiego 5j, 56 – 400 Oleśnica

tel. 502-434-526

www.pastaebasta.pl

na stronie dostępny formularz kontaktowy

 

Pierogarnia Stara Chata

ul. Daszyńskiego 5E, 56 – 400 Oleśnica

tel. 71 723-00-11

www.starachata.info

e-mail: biuro@starachata.info

 

Hotel i Restauracja Vis - a  -  Vis

ul. Przemysłowa 3c, 56 – 400 Oleśnica

tel. 71 399-00-99, 602-260-590

www.visavis-hotel.pl

e-mail: biuro@visavis-hotel.pl

 

Usługi noclegowe:

Hotel Perła

ul. Sinapiusa 12, 56 – 400 Oleśnica

tel. 71 314-35-19

www.hotelperla.pl

e-mail: hotel@hotelperla.pl

 

Hotel i Restauracja Vis - a  -  Vis

ul. Przemysłowa 3c, 56 – 400 Oleśnica

tel. 71 399-00-99, 602-260-590

www.visavis-hotel.pl

e-mail: biuro@visavis-hotel.pl

 

Pokoje gościnne, kwatery

ul. Różana 11, 56 – 400 Oleśnica

tel. 605-481-425

 

Punkty informacji turystycznej:

Centrum Informacji Turystycznej The Meeting Point

Rynek 14, 50 – 101 Wrocław

tel. 71 344-31-11/12

www.um.wroc.pl

e-mail: info@itwroclaw.pl