Oleśnica - ratusz z rynkiem, wieża Bramy Wrocławskiej
Wybierz obiekt:

Oleśnica - ratusz z rynkiem, wieża Bramy Wrocławskiej

Oleśnicki ratusz powstał w XV w. (Sinapius w Olsnographii podał rok 1410). Był to budynek założony na planie prostokąta, dwukondygnacyjny, nakryty dwuspadowym dachem. Od strony zachodniej przywierała do niego, założona na rzucie kwadratu, wieża. Na parterze, oprócz sieni, znajdowała się znacznych rozmiarów izba Mieszczańska, sala Ławy oraz (w wieży) więzienie. Na piętrze zaś mieściła się izba Rady, pomieszczenie dla pisarza oraz archiwum. Obok ratusza, od jego południowej strony, stała druga, również prostokątna, budowla. Mieściły się w niej prawdopodobnie sukiennice. Podczas odbudowy założenia po pożarze z 1535 r., zyskało ono ośmioboczną nadbudowę wieży oraz usytuowaną nad nią – renesansową galeryjkę. W piwnicach północnego skrzydła do XVIII w. odbywał się wyszynk piwa i wina. Kolejne pożary dotknęły budynek w latach 1730 i 1823. Ratusz odbudowano w klasycystycznej szacie trzy lata po drugim z nich, w 1826 r. Powstało wówczas skrzydło zachodnie. W 1892 r. dobudowano klatkę schodową, łącząca dwa, pierwotnie osobne, budynki. W 1945 r. ratusz ponownie uległ zniszczeniu. Odbudowywano go w latach 60. XX w., według projektu Jerzego Dąbrowskiego. Obecna forma założenia to czworoboczna, dwupiętrowa budowla nakryta czworobokiem dwuspadowych dachów z wewnętrznym świetlikiem. Częściowo zachował się klasycystyczny podział fasad. Wieża, u dołu czworoboczna, wyżej przechodzi w dwa ośmioboki. Wieńczy ją hełm w stylu klasycystycznym z latarnią. We wnętrzu, w ścianach klatki schodowej, przetrwały XVI- i XVII–wieczne płyty herbowe. Wmurowano je tam po odzyskaniu ze zniszczonych w XIX w. budynków dawnego ratusza oraz bram miejskich. Od 1992 r. ratusz ponownie stanowi siedzibę burmistrza i rady miejskiej. Budynek mieści się pośrodku rynku.

Wartym zobaczenia zabytkiem Oleśnicy jest gotycka wieża Bramy Wrocławskiej. Wzniesiono ją prawdopodobnie w 1. połowie XIV w. (najwyższa część pochodzi z XVI w.). Parter wieży stanowi ostrołukowy przejazd o sklepieniu kolebkowym. Do początku XVI w. wieża była dwukondygnacyjna. Zachowały się prowadnice do spuszczania kraty. Wieża, znajdująca się na osi ulicy Wrocławskiej, jest jedyną przetrwałą z czterech wież bramnych. Trzy pozostałe rozebrano w 1868 r. Mieści się tu obecnie galeria sztuki.

Zwiedzanie wieży: śr., czw., sob., niedz. – od godz. 11 do 15, wstęp – 2 zł. (informacje: Miejski Ośrodek Kultury i Sportu, ul. Kochanowskiego 4, 56 – 400 Oleśnica, tel. 71 314-22-03).

 

Źródła:

§  Józef Pilch, Ratusze Śląskie, Wrocław – Warszawa – Kraków 1965.

§  Józef Pilch, Zabytki architektury Dolnego Śląska, Wrocław – Warszawa- Kraków – Gdańsk 1978.