Kowary – sztolnie uranu
Wybierz obiekt:

Kowary – sztolnie uranu

Sztolnie w Kowarach mają bardzo bogatą historię. Istnieją źródła wskazujące, iż wydobywano tu rudy żelaza już w 1355 r. Już we wczesnym średniowieczu przybywali w okolice Sudetów Zachodnich tzw. Waloni, trudniący się poszukiwaniem cennych kruszców. Wydobywanie uranu odgrywało znaczącą rolę w rozwoju miasta. W 1513 r. Kowary otrzymały prawa górnicze. W 1564 r. kruszec wydobywano tutaj na zamówienie samego króla polskiego Zygmunta Augusta. Upadek przemysłu górniczego i hutniczego nadszedł wraz z wojną trzydziestoletnią. Obie wojny światowe przyczyniły się do wznowienia działalności kopalni. W latach 20. XX w. kopalnię Wolność pod kątem rud uranu przeszukiwali Niemcy, planujący badania nad energią jądrową. Po II wojnie światowej nadzór nad kopalnią zaczęli sprawować Rosjanie. W okresie wyścigu zbrojeń w kopalniach, którym nadano kryptonim R1, pracowało ok. 7 tys. Polaków. W latach 1952 – 1958 działała kopalnia Pogórze, składająca się z dwóch ponad 600 – metrowych szybów oraz 750 – metrowej sztolni. W Zakładzie Przetwórczym Rud Uranowych, znajdującym się przy kopalni, funkcjonowała na początku lat 60. Doświadczalna Wytwórnia Związków Ziem Radzieckich, zaś w latach 70. powstał tam, utworzony przez Politechnikę Wrocławską, Zakład Badawczo–Doświadczalny, w którym prowadzono badania nad materiałami wybuchowymi. Do 1973 r. powstało w Kowarach aż 20 sztolni. W sztolni po kopalni Podgórze do 1989 r. działało inhalatorium radonowe, wykorzystujące lecznicze właściwości pierwiastka do leczenia m.in. schorzeń układu krążenia, oddechowego, jak również potencji. Przestało być ono jednak odwiedzane po awarii w Czarnobylu; później zalane wodą i niezagospodarowane, niszczało przez całe lata 90. W 2000 r. sztolnie przeszły w ręce prywatne i obecnie (od 2002 r.) znów funkcjonuje tu inhalatorium. W kowarskich sztolniach działa też cała trasa turystyczna, obejmująca ok. 1200 m chodników, grot i komór. Można tu podziwiać tzw. „Skarby Walonów” - zbiór kamieni szlachetnych, minerałów i kruszców Sudeckiego Bractwa Walońskiego. Niejako od podszewki można zapoznać się z rytmem dnia pracownika kopalni, przyjrzeć się eksponatom i narzędziom, związanym z wydobywaniem uranu. Inne atrakcje, oferowane dzisiaj przez sztolnie to np. strzelnica i „Potencjałka” – trunek, którego każdy zwiedzający może skosztować.

www.sztolniekowary.com

Czynne: 9.00 – 16.00 (okres XI – III), 9.00 – 18.00 (IV – VI, IX-X), 9.00 – 19.00 (VII – VIII)

Bilety: N – 19 zł, U – 15 zł, grupowy (od 20 osób) – 12 zł, zezwolenie na fotografowanie – 3 zł