Chełmsko Śląskie - zespół drewnianych domów: „Dwunastu Apostołów” i „Siedmiu Braci”
Wybierz obiekt:

Chełmsko Śląskie - zespół drewnianych domów: „Dwunastu Apostołów” i „Siedmiu Braci”

Pierwsza wzmianka dotycząca Chełmska Śląskiego pochodzi z 1289 r. Począwszy od XIV w., gdy zostało sprzedane Mikołajowi II, rozwijało się ono pod opieką cystersów krzeszowskich, aż do sekularyzacji w 1810.

W 1707 r., z fundacji cystersów rozpoczęto budowę drewnianych domów, tzw. „Dwunastu Apostołów” przeznaczonych dla tkaczy płótna z Czech. Natomiast w 1763 r. tkaczom adamaszku z Bawarii wzniesiono zespół „Siedmiu Braci”. Domy wybudowano w szeregu, są to parterowe, podcieniowe budynki, o konstrukcji ryglowej i zrębowej. Zwieńczono je dwuspadowym dachem krytym gontem. Mieściły zarówno część mieszkalną, jak i tę przeznaczoną do wykonywania zawodu. Len wykorzystywany przez tkaczy do przeróbki pochodził z miejscowych upraw. To dzięki cystersom Chełmsko zasłynęło jako duży ośrodek sukiennictwa i płóciennictwa. Na szeroką skalę prowadzony był tu handel wyrobami tkackimi, w Chełmsku zaopatrywali się m.in. kupcy angielscy. Dzięki osiągnięciom gospodarczym cesarz Rudolf II przyznał miejscowości liczne przywileje, w tym organizację 2 jarmarków w roku oraz cotygodniowych targów.

Z ciekawego i niepowtarzalnego zespołu drewnianych domów „Dwunastu Apostołów” do dziś zachowało się 11 budynków. Natomiast z „Siedmiu Braci” pozostał tylko jeden obiekt, reszta uległa zniszczeniu podczas pożaru w latach 50. XX w. Do dziś stanowią one dużą atrakcję turystyczną, jako jedyny tego typu obiekt w Polsce.

W szeregu domów „Dwunastu Apostołów” obecnie mieści się Izba Tkacka. Można się tu zapoznać z działaniem krosna, czy kołowrotka, eksponowane są tu też inne narzędzia związane z tkactwem.

Izba czynna jest codziennie, w okresie letnim 1 IV – 31 X w godz. 9.00-18.00, w okresie zimowym (1 XI-31 III) w godz. 10.00-16.00. Cena biletu: 1 zł. Organizowane są tu także warsztaty tkackie. Aby w nich uczestniczyć, należy umówić się tel. 609-169-191.

Opiekę nad Izbą Tkacką sprawuje Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju Chełmska Śląskiego „Tkacze Śląscy”, chelmsko.republika.pl/index.html.

Informacja Turystyczna w Lubawce: 75 741-19-29.

Źródła:

  • Brzezicki Sławomir, Nielsen Christine, Grajewski Grzegorz, Popp Dietmar (red.), Zabytki sztuki w Polsce. Śląsk, Warszawa 2006.

  • Pilch Józef, Leksykon zabytków architektury Dolnego Śląska, Warszawa 2005.

  • Skoczylas-Stadnik Barbara, Ogonowska Barbara, Z dziejów tkactwa ludowego, Kamienna Góra 2008.

  • www.kamiennagora.pl


4. Kochanów - Średniowieczny stół sędziowski

Ten średniowieczny kamienny zabytek to pomnik dawnego prawodawstwa - przypomina, że dawniej sądy publiczne obradowały pod gołym niebem. Wykuty w piaskowcu stół sędziowski wraz z 5 krzesłami, znajduje się w tym samym miejscu od czasów, kiedy to Kochanów należał do posiadłości cysterskich. Stół jest prawie dwumetrowej długości, szeroki jest na ponad 70 cm a wysoki na 110 cm.

Stół znajduje się w Kochanowie, nad stawem, pośród drzew, za dworem.

Źródła:

  • Brzezicki Sławomir, Nielsen Christine, Grajewski Grzegorz, Popp Dietmar (red.), Zabytki sztuki w Polsce. Śląsk, Warszawa 2006.

  • www.kamiennagora.kei.pl

Galeria